In deze column wil ik een lans breken voor een schoon dorp.
Het gaat vooral om het probleem van zwerfvuil. Wat is dat? Wikipedia geeft ons de volgende definitie: Zwerfafval of zwerfvuil is al het afval dat rondslingert op plekken die daar niet voor bestemd zijn, bijvoorbeeld op straat, in de berm, op het strand of in natuurparken. Het is gewoonlijk afval dat daar door menselijk handelen (bewust of onbewust), door nalatigheid, of door natuurkrachten (zoals water en wind) terechtgekomen is. Zelfs al staan er prullenbakken en/of glasbakken: zwerfvuil vind je er omheen.
Zwerfvuil bestaat voornamelijk uit verpakkingsmateriaal van consumpties, bijvoorbeeld blikjes, flesjes, sigarettenpakjes, wikkels of frietbakjes (grof zwerfafval) en sigarettenpeuken en kauwgom (fijn zwerfafval). Tijdens de uitbraak van het coronavirus werden ook veel mondmaskers gedumpt. Een derde categorie zwerfafval bestaat uit grofvuil; groot en/of zwaar weggeworpen afval. Op basis van het aantal stuks beslaan sigarettenpeuken iets meer dan de helft van al het zwerfvuil op straat.
Zwerfafval is een hardnekkig probleem dat niet alleen de schoonheid van onze omgeving aantast, maar ook schadelijk is voor het milieu. Jaarlijks belandt er in Nederland ongeveer vijftig miljoen kilo zwerfafval op straat en in de natuur. Dat alles leidt tot vervuiling van rivieren en zeeën. Dit afval kan schadelijk zijn voor dieren en uiteindelijk voor de menselijke voedselketen.
In 2010 heeft Deloitte onderzoek gedaan naar de kosten van zwerfafval. Hierin is berekend dat de kosten voor de preventie en verwijdering van zwerfafval circa € 250 miljoen per jaar bedragen, waarvan de gemeenten gezamenlijk € 193 miljoen (77%) voor hun rekening nemen, en overige partijen (zoals gebiedsbeheerders en landelijke organisaties) € 57 miljoen (23%) besteden. Deze €250 miljoen wordt vervolgens voor 88% besteed aan opruimen van zwerfafval, 5,5% wordt ingezet voor de verwerking van zwerfafval, en 6,5% gaat op aan activiteiten om mensen bewust te doen zijn van dit probleem. We zijn nu pakweg 15 jaar verder. Ik denk niet dat deze cijfers in de loop van de tijd gunstiger uitgevallen zijn.
Hoe groot is nu in Uddel dit probleem? We kunnen niet uitgaan van een gedegen onderzoek dat zoals destijds landelijk gedaan is. Maar toch weten we op kleine schaal wel het een en ander aan te geven. Dat begint al met het waarnemen in eigen omgeving: wat zien we op de weg liggen aan zwerfvuil als papiertjes, zakdoekjes, blikjes enz. Wat waait er onze tuin in? Wat vind je in de berm liggen langs het fietspad? Je krijgt meer zicht hierop als je dat vraagt aan het drietal mannen dat wekelijks een paar dagen zwerfvuil in en buiten ons dorp verzamelt. Alleen al in de bebouwde kom hebben zij elke week een 20 liter zak vol. Dat is op jaarbasis 1000 liter oftewel 5 grijze containers van de gemeentelijke ophaaldienst. Daarnaast zijn er anderen, zoals vrijwilligers bij kerk(en), het dorpshuis en de klompenpaden en in de directe thuisomgeving, die het nodige opruimen.
Hoe kunnen we met elkaar dit probleem aanpakken?
Als je b.v. in Nieuw-Zeeland bent valt het op dat de parkeerplaatsen super schoon zijn. Er staan zelfs geen prullenbakken. Het is daar normaal dat je je eigen afval mee naar huis neemt. Als je in Zwitserland rijdt zie je zelfs in de uithoeken van een fabrieksterrein geen rommel. Er zijn landen waar je bekeurd wordt wanneer je afval op straat laat rondslingeren.
In ons land zijn er allerlei acties geweest om het probleem bij de mensen onder de aandacht te brengen. Helaas is het probleem van zwerfvuil nog steeds niet opgelost. Het is eigenlijk heel simpel: we weten allemaal dat opruimen gewoon moet gebeuren.
Een eenvoudige tip is: Iedere bewoner geeft elke week tien minuten van zijn tijd om in een opgeruimd dorp te wonen. Zo moeilijk is dat toch niet?.
Kleine moeite… schoner dorp. Daar doen we het voor, toch!
Reageren? Mail naar redactie@uddel.info
